39 - Docker และ Docker Compose

เป้าหมายของบท

บทนี้จะเพิ่ม Dockerfile และ Docker Compose เพื่อรัน Backend API กับ PostgreSQL ใน environment ที่ทำซ้ำได้

หลังจบบทนี้ผู้อ่านควรเข้าใจ:

• Dockerfile ใช้ทำอะไร
• Docker Compose ใช้รันหลาย service อย่างไร
• ทำไมใน container ต้องใช้ host postgres ไม่ใช่ localhost
• ส่ง environment variables เข้า container อย่างไร
• ใช้ healthcheck และ depends_on อย่างไร

สร้าง Dockerfile

สร้างไฟล์:

Dockerfile

FROM eclipse-temurin:25-jre

WORKDIR /app

COPY build/libs/*.jar app.jar

EXPOSE 8080

ENTRYPOINT ["java", "-jar", "app.jar"]

ก่อน build image ต้อง build jar:

.\gradlew.bat clean build

สร้าง docker-compose.yml

services:
  postgres:
    image: postgres:18
    container_name: backend-postgres
    environment:
      POSTGRES_DB: secure_admin
      POSTGRES_USER: postgres
      POSTGRES_PASSWORD: admin123
    ports:
      - "5432:5432"
    volumes:
      - postgres-data:/var/lib/postgresql
    healthcheck:
      test: ["CMD-SHELL", "pg_isready -U postgres -d secure_admin"]
      interval: 5s
      timeout: 5s
      retries: 10

  api:
    build: .
    container_name: backend-api
    environment:
      SPRING_PROFILES_ACTIVE: prod
      DB_URL: jdbc:postgresql://postgres:5432/secure_admin
      DB_USERNAME: postgres
      DB_PASSWORD: admin123
      JWT_SECRET: 0123456789012345678901234567890123456789012345678901234567890123
    ports:
      - "8080:8080"
    depends_on:
      postgres:
        condition: service_healthy

volumes:
  postgres-data:

สำหรับ postgres:18 ขึ้นไป ให้ mount volume ที่ /var/lib/postgresql ไม่ใช่ /var/lib/postgresql/data เพราะ image รุ่นใหม่จัดเก็บ data directory แบบแยกตาม major version ภายใน path นี้ ถ้าใช้ path เก่า container อาจ start ไม่ขึ้นและแจ้งว่า data อยู่ใน unused mount/volume

localhost ใน container

ในเครื่องเรา PostgreSQL อาจอยู่ที่:

localhost:5432

แต่ใน Docker Compose service api ต้องต่อไปที่:

postgres:5432

เพราะ localhost ภายใน container หมายถึง container ตัวเอง ไม่ใช่ service PostgreSQL

คำสั่งใช้งาน

build jar:

.\gradlew.bat clean build

รัน compose:

docker compose up --build

หยุด:

docker compose down

ลบ volume database:

docker compose down -v

ใช้ -v ด้วยความระวัง เพราะข้อมูล PostgreSQL จะหาย

ไม่ควร commit secret จริง

ตัวอย่างนี้ใส่ password เพื่อการเรียน แต่ในงานจริงควรใช้ .env หรือ secret manager

ตัวอย่าง .env:

DB_PASSWORD=change-me
JWT_SECRET=change-me-to-long-random-secret

แล้ว compose อ่าน:

DB_PASSWORD: ${DB_PASSWORD}
JWT_SECRET: ${JWT_SECRET}

แบบฝึกหัดท้ายบท

1. สร้าง Dockerfile
2. สร้าง docker-compose.yml
3. build jar
4. รัน docker compose up --build
5. เรียก /swagger-ui/index.html
6. ลองเปลี่ยน DB_URL เป็น localhost แล้วดู error จากนั้นเปลี่ยนกลับเป็น postgres