33 - Transaction

เป้าหมายของบท

บทนี้จะอธิบาย @Transactional จากตัวอย่าง admin action ที่เปลี่ยนข้อมูลผู้ใช้และบันทึก audit log

หลังจบบทนี้ผู้อ่านควรเข้าใจ:

• transaction คืออะไร
• ทำไม write หลาย table ควรอยู่ใน transaction เดียวกัน
• ใช้ @Transactional ที่ service layer อย่างไร
• read-only transaction ใช้เมื่อไร
• self-invocation คือปัญหาอะไร

Transaction คืออะไร

Transaction คือขอบเขตของ database operation ที่ต้องสำเร็จทั้งชุด หรือถ้ามี error ต้อง rollback ทั้งชุด

ตัวอย่าง:

1. เปลี่ยน user status จาก ACTIVE เป็น INACTIVE
2. บันทึก audit log ว่า admin คนไหนเป็นคนเปลี่ยน

ถ้า step 1 สำเร็จแต่ step 2 ล้มเหลว ระบบจะอยู่ในสถานะที่ตรวจสอบย้อนหลังไม่ได้ ดังนั้นสอง step นี้ควรอยู่ใน transaction เดียวกัน

ใช้กับ service layer

ตัวอย่างใน AdminUserService:

@Transactional
public UserResponse changeStatus(
        Long id,
        ChangeStatusRequest request,
        String actorEmail
) {
    User actor = findActor(actorEmail);
    User target = findUser(id);

    UserStatus oldStatus = target.getStatus();
    target.setStatus(request.status());

    auditLogService.record(
            "CHANGE_STATUS",
            actor.getId(),
            target.getId(),
            oldStatus.name(),
            request.status().name()
    );

    return toResponse(target);
}

ใน method นี้มีทั้ง update users และ insert audit_logs ถ้า audit log บันทึกไม่ได้ การเปลี่ยน status ควรถูก rollback

ทำไมไม่ต้องเรียก save หลัง setStatus

เมื่อ entity ถูกโหลดใน transaction:

User target = findUser(id);

แล้วเราแก้:

target.setStatus(request.status());

JPA จะ track entity นี้อยู่ เมื่อ transaction จบ Hibernate จะ flush การเปลี่ยนแปลงลง database ให้

นี่เรียกว่า dirty checking

Read-only transaction

method ที่อ่านข้อมูลอย่างเดียวอาจใส่:

@Transactional(readOnly = true)
public PageResponse<UserResponse> findUsers(...) {
    // query only
}

ข้อดีคือสื่อเจตนาชัด และบาง provider/database อาจ optimize ได้

Rollback เกิดเมื่อไร

โดยทั่วไป Spring จะ rollback เมื่อเกิด unchecked exception เช่น:

• RuntimeException
• custom exception ที่ extends RuntimeException
• IllegalStateException

ตัวอย่าง:

throw new IllegalStateException("Admin cannot deactivate own account");

ถ้า exception เกิดใน transaction การเปลี่ยนแปลงก่อนหน้าจะ rollback

ข้อควรระวังเรื่อง self-invocation

ถ้า method ใน class เดียวกันเรียก method ที่มี @Transactional ผ่าน this transaction อาจไม่ทำงานตามที่คิด เพราะ Spring ใช้ proxy

ตัวอย่างที่ควรหลีกเลี่ยง:

public void outer() {
    this.innerTransactionalMethod();
}

@Transactional
public void innerTransactionalMethod() {
}

แนวทางง่ายสำหรับมือใหม่คือวาง @Transactional ที่ public service method ที่ถูก controller เรียกโดยตรง

ใช้เมื่อไร

ควรใช้เมื่อ:

• write หลาย table ใน operation เดียว
• ต้องอ่าน entity แล้วแก้ใน transaction เดียว
• ต้องการ rollback เมื่อ action สำคัญล้มเหลว
• ต้องการ consistency ระหว่าง business data กับ audit log

ไม่ควรใส่แบบสุ่มทุก method เพราะจะทำให้ขอบเขต transaction ยาวเกินจำเป็น

แบบฝึกหัดท้ายบท

1. ใส่ @Transactional ให้ changeRole
2. ใส่ @Transactional ให้ changeStatus
3. ใส่ @Transactional(readOnly = true) ให้ method list users
4. ลอง throw error หลัง set status แล้วตรวจว่า status rollback หรือไม่
5. อธิบายด้วยตัวเองว่า dirty checking คืออะไร