27 - Role USER และ ADMIN

เป้าหมายของบท

บทนี้จะวางแนวคิดเรื่อง role ให้ชัด ก่อนสร้าง admin endpoint จริงในบทถัดไป

หลังจบบทนี้ผู้อ่านควรเข้าใจ:

ระบบนี้เริ่มจาก 2 role:

package com.example.backendapi.model;

public enum Role {
    USER,
    ADMIN
}

ความหมาย:

Role	ใช้กับใคร
`USER`	ผู้ใช้ทั่วไป
`ADMIN`	ผู้ดูแลระบบที่จัดการผู้ใช้ได้

ตอนนี้ยังไม่เพิ่ม role อื่น เช่น MANAGER, SUPER_ADMIN เพราะจะทำให้หนังสือช่วงนี้ซับซ้อนเกินไป

ใน User entity ควรเก็บ role เป็น enum string:

@Enumerated(EnumType.STRING)
@Column(nullable = false, length = 20)
private Role role = Role.USER;

เหตุผลที่ใช้ EnumType.STRING:

ตอน register ห้ามรับ role จาก request body

request ที่ถูกต้องควรมีแค่นี้:

{
  "username": "john",
  "email": "john@example.com",
  "password": "password123"
}

ไม่ควรมี:

{
  "username": "john",
  "email": "john@example.com",
  "password": "password123",
  "role": "ADMIN"
}

ถ้า backend ยอมรับ role จาก client ผู้ใช้สามารถแก้ request แล้วสมัครเป็น admin เองได้

ในบท JWT เราใส่ claim:

.claim("roles", List.of(user.getRole().name()))

payload ที่ได้จะมี:

{
  "sub": "john@example.com",
  "roles": ["USER"]
}

Spring Security จะใช้ claim นี้ตัดสินว่า request มีสิทธิ์เข้า admin endpoint หรือไม่

ใน Spring Security:

.requestMatchers("/api/v1/admin/**").hasRole("ADMIN")

แปลว่า Spring จะมองหา authority:

ROLE_ADMIN

ดังนั้นถ้า JWT เก็บ role เป็น ADMIN เราต้อง map ให้มี prefix ROLE_

grantedAuthoritiesConverter.setAuthoritiesClaimName("roles");
grantedAuthoritiesConverter.setAuthorityPrefix("ROLE_");

ในช่วงเรียน วิธีง่ายสุดคือสร้าง user ปกติด้วย register แล้วแก้ role ใน database เป็น ADMIN

ตัวอย่าง SQL:

UPDATE users
SET role = 'ADMIN'
WHERE email = 'admin@example.com';

ในงานจริงควรมี seed/migration หรือระบบ invite admin ที่ควบคุมได้ ไม่ควรแก้ database มือใน production