16 - Validation

เป้าหมายของบท

บทนี้จะเพิ่ม validation ให้ API เพื่อป้องกันข้อมูลไม่ถูกต้องตั้งแต่ขอบระบบ ก่อนที่ข้อมูลจะไหลเข้า service และ database

หลังจบบทนี้ผู้อ่านควรเข้าใจ:

• ทำไม validation ควรอยู่ที่ request DTO
• ใช้ @Valid ใน controller อย่างไร
• ใช้ @NotBlank, @Email, @Size อย่างไร
• ต้องเพิ่ม dependency อะไรเพื่อให้ Bean Validation ทำงาน
• validation ช่วยลด error แปลก ๆ จาก database ได้อย่างไร

ทำไมต้อง validate request

ถ้าไม่ validate ตั้งแต่ต้น API อาจรับข้อมูลแบบนี้เข้าไป:

{
  "username": "",
  "email": "not-email",
  "password": "123"
}

ผลเสียคือ:

• service ต้องรับมือข้อมูลไม่ครบ
• database อาจ error เพราะ nullable = false
• client ได้ error ที่อ่านยาก
• business rule กระจัดกระจาย

validation ทำให้ API ปฏิเสธ request ที่ผิดตั้งแต่ต้น และส่งข้อความที่ client เข้าใจได้มากขึ้น

เพิ่ม dependency validation

เปิดไฟล์ build.gradle แล้วเพิ่ม:

implementation 'org.springframework.boot:spring-boot-starter-validation'

ถ้าไม่มี dependency นี้ annotation อย่าง @NotBlank และ @Email อาจไม่ทำงาน

สร้าง CreateUserRequest

สร้างไฟล์:

src/main/java/com/example/backendapi/dto/CreateUserRequest.java

package com.example.backendapi.dto;

import jakarta.validation.constraints.Email;
import jakarta.validation.constraints.NotBlank;
import jakarta.validation.constraints.Size;

public record CreateUserRequest(
        @NotBlank(message = "Username is required")
        @Size(min = 3, max = 50, message = "Username must be 3-50 characters")
        String username,

        @NotBlank(message = "Email is required")
        @Email(message = "Email format is invalid")
        String email,

        @NotBlank(message = "Password is required")
        @Size(min = 8, message = "Password must be at least 8 characters")
        String password
) {
}

สร้าง UpdateUserRequest

สร้างไฟล์:

src/main/java/com/example/backendapi/dto/UpdateUserRequest.java

package com.example.backendapi.dto;

import jakarta.validation.constraints.Email;
import jakarta.validation.constraints.NotBlank;
import jakarta.validation.constraints.Size;

public record UpdateUserRequest(
        @NotBlank(message = "Username is required")
        @Size(min = 3, max = 50, message = "Username must be 3-50 characters")
        String username,

        @NotBlank(message = "Email is required")
        @Email(message = "Email format is invalid")
        String email
) {
}

ใน update endpoint ยังไม่รับ password เพราะ password ควรมี flow แยก เช่น change password หรือ reset password

ใส่ @Valid ใน Controller

เปิด UserController แล้วแก้ endpoint ที่รับ request body:

@PostMapping
public ResponseEntity<UserResponse> create(
        @Valid @RequestBody CreateUserRequest request
) {
    User user = userService.create(request);
    URI location = URI.create("/api/v1/users/" + user.getId());
    return ResponseEntity.created(location).body(toResponse(user));
}

สำหรับ update:

@PutMapping("/{id}")
public UserResponse update(
        @PathVariable Long id,
        @Valid @RequestBody UpdateUserRequest request
) {
    return toResponse(userService.update(id, request));
}

ต้อง import:

import jakarta.validation.Valid;

ปรับ Service ให้รับ DTO

เมื่อต้องการใช้ request DTO service จะรับ CreateUserRequest และ UpdateUserRequest แทน entity:

public User create(CreateUserRequest request) {
    if (userRepository.existsByUsername(request.username())) {
        throw new RuntimeException("Username already exists");
    }

    if (userRepository.existsByEmail(request.email())) {
        throw new RuntimeException("Email already exists");
    }

    User user = new User();
    user.setUsername(request.username());
    user.setEmail(request.email());
    user.setPassword(request.password());

    return userRepository.save(user);
}

record ใช้ method ชื่อเดียวกับ field เช่น request.username() ไม่ใช่ request.getUsername()

ทดสอบ validation

ลองส่ง request ที่ผิด:

POST /api/v1/users
Content-Type: application/json

{
  "username": "",
  "email": "wrong",
  "password": "123"
}

ตอนนี้ Spring Boot จะ reject request ก่อนเข้า service

response อาจยังไม่สวย เพราะเรายังไม่ได้เขียน global exception handler สำหรับ validation error บทถัดไปจะทำให้ error response อ่านง่ายขึ้น

Annotation ที่ใช้บ่อย

Annotation	ใช้กับอะไร
@NotNull	ต้องไม่เป็น null แต่ string ว่างยังผ่าน
@NotBlank	string ต้องไม่เป็น null, ไม่ว่าง และไม่ใช่ช่องว่างล้วน
@Email	ต้องเป็น email format
@Size	จำกัดความยาว string หรือขนาด collection
@Min / @Max	จำกัดค่าตัวเลข
@Positive	ต้องเป็นเลขบวก

สำหรับ string ที่ user กรอก เช่น username, email, password มักเริ่มจาก @NotBlank

ปัญหาที่พบบ่อย

อาการ	วิธีแก้
validation ไม่ทำงาน	ตรวจว่ามี spring-boot-starter-validation
ใส่ annotation แล้ว request ยังผ่าน	ตรวจว่า controller ใส่ @Valid หรือยัง
ใช้ record แล้วเรียก getter ไม่ได้	record ใช้ request.username()
error response อ่านยาก	ทำ GlobalExceptionHandler ในบทถัดไป

แบบฝึกหัดท้ายบท

1. เพิ่ม CreateUserRequest
2. เพิ่ม UpdateUserRequest
3. ใส่ @Valid ใน POST และ PUT
4. ทดสอบ email ผิด format
5. ทดสอบ password น้อยกว่า 8 ตัวอักษร