สร้าง Family เอง (Family Editor)

[!IMPORTANT] สถานะของบทนี้: Advanced / Optional บทนี้สำคัญสำหรับการต่อยอดงาน custom family แต่ยังไม่จำเป็นต่อการขึ้นโมเดลและทำเอกสารพื้นฐานของหนังสือ ถ้าคุณยังฝึกงานแกนหลักอยู่ สามารถย้อนมาอ่านบทนี้ภายหลังได้

Family คืออะไร?

ใน Revit ทุกชิ้นส่วน (เสา, คาน, ประตู) คือ Family ซึ่งแบ่งเป็น 3 ประเภท:

ประเภท	ตัวอย่าง	แก้ไขได้?
System Family	Wall, Floor, Slab	❌ แก้ได้เฉพาะ Properties
Loadable Family	Column, Beam, Door	✅ แก้ได้ใน Family Editor
In-Place Family	ชิ้นงานพิเศษเฉพาะโปรเจกต์	✅ สร้างได้ตรงใน Project

เมื่อไหรควรสร้าง Family เอง?

• หน้าตัดพิเศษที่ไม่มีใน Library: L-shape, T-shape, I-section
• ต้องการ Parameter ควบคุม เช่น ความกว้าง-สูงแบบ Parametric

---

✍️ Tutorial: สร้าง Structural Column — L-Shape (300×300×100)

[!IMPORTANT] Prerequisite ของบทนี้ บทนี้เหมาะกับผู้อ่านที่เริ่มเข้าใจการวัดระยะและ reference planes แล้ว อย่างน้อยควรรู้คำเหล่านี้ก่อน:

• dimension
• label
• align
• lock
• flex test

ถ้ายังไม่คุ้นกับแนวคิดพวกนี้ ให้ทำตามบทนี้ช้าๆ ทีละขั้น และอย่าข้ามช่วงผูก parameter กับ reference planes

ขั้นที่ 1: เปิด Family Editor

1. ไปที่ File > New > Family
2. เลือก Template: Metric Structural Column.rft → กด Open
3. Family Editor จะเปิดขึ้นในหน้าต่างใหม่

[!NOTE] Template Metric Structural Column.rft อยู่ที่ C:\ProgramData\Autodesk\RVT 2026\Family Templates\English\

ขั้นที่ 2: เข้าใจ Reference Planes

จะเห็น เส้น Reference Planes (เส้นสีเขียว) 2 เส้นตัดกัน:

• เส้นแนวตั้ง = ศูนย์กลางแกน Y
• เส้นแนวนอน = ศูนย์กลางแกน X

[!IMPORTANT] ห้ามลบ Reference Planes เดิม! เส้นเหล่านี้คือจุดอ้างอิงสำหรับ Insertion Point ของ Family ครับ

ขั้นที่ 3: สร้าง Reference Planes สำหรับ L-Shape

1. คำสั่ง Create > Reference Plane (หรือ RP)
2. วาด Reference Plane ตามนี้:
   • แนวตั้ง: ห่างจากศูนย์กลาง 150 mm ทางขวา (Width/2)
   • แนวตั้ง: ห่างจากศูนย์กลาง -150 mm ทางซ้าย
   • แนวนอน: ห่างศูนย์กลาง 150 mm ขึ้นบน
   • แนวนอน: ห่างศูนย์กลาง -150 mm ลงล่าง
   • แนวตั้ง: ห่างจากซ้าย 100 mm (Two Web ของ L)
   • แนวนอน: ห่างจากล่าง 100 mm (Flange ของ L)

ขั้นที่ 4: สร้าง Parameters

1. Create > Family Types → คลิก New Parameter
2. สร้าง Parameter เหล่านี้:

ชื่อ Parameter	ประเภท	ค่าเริ่มต้น
b (ความกว้าง)	Length	300 mm
d (ความลึก)	Length	300 mm
tf (ความหนา Flange)	Length	100 mm
tw (ความหนา Web)	Length	100 mm

3. กด OK

ขั้นที่ 4.1: ผูก Parameter เข้ากับ Reference Planes

หลังสร้าง parameter แล้ว ต้องทำให้ skeleton ของ family ขยับตามค่าที่กรอก:

1. ใช้คำสั่ง Aligned Dimension วัดระยะระหว่าง Reference Planes ที่เกี่ยวข้อง
2. คลิกมิติที่ได้ แล้วกด Label
3. ผูกมิติกับ parameter ให้ตรงคู่:
   • ระยะรวมแนวนอน → b
   • ระยะรวมแนวตั้ง → d
   • ความหนา flange → tf
   • ความหนา web → tw
4. ตรวจว่าค่าใน Family Types เปลี่ยนแล้วตัวเลขมิติขยับตามจริง

ขั้นที่ 5: วาดหน้าตัด L-Shape

1. ไปที่ View Floor Plan: Lower Ref. Level
2. คำสั่ง Create > Forms > Extrusion
3. วาดเส้นขอบตาม Reference Planes ที่สร้างไว้ รูปร่าง L

┌──────┐
│      │← ความกว้าง b = 300
│      ├──────────────┐
│      │              │← ความหนา tf = 100
└──────┴──────────────┘
↑ tw=100

4. กด ✅ Finish Edit Mode
5. ตั้งค่า Extrusion End = 10000 (ความสูง Default)

ขั้นที่ 5.1: Align และ Lock Geometry

เพื่อให้ extrusion ขยับตาม parameter จริง:

1. ใช้คำสั่ง Align (AL)
2. Align ขอบ extrusion ให้ตรงกับ Reference Planes ที่เป็นตัวกำหนดรูปทรง
3. กดรูปแม่กุญแจ Lock ในตำแหน่งที่ต้องการผูก geometry กับ skeleton
4. ทำให้ครบทั้งด้านนอกและด้านในของรูปตัว L ก่อนทดสอบ Flex

ขั้นที่ 6: Flex Test

1. Create > Family Types → เปลี่ยนค่า b เป็น 400 → กด Apply
2. ลองเปลี่ยน d, tf, และ tw เพิ่มอีกอย่างน้อย 1 รอบ
3. ดูว่า Reference Planes และ Extrusion ขยับตามโดยไม่แตกหรือบิดรูป ถ้าขยับครบ = Parametric ทำงานแล้ว! ✅

ขั้นที่ 7: บันทึกและ Load เข้าโปรเจกต์

1. File > Save As → ตั้งชื่อ M_Structural Column-L Shape.rfa
2. คลิก Load into Project (ปุ่มสีเขียวบน Ribbon)
3. กลับไปที่ Project → เลือก Family ใหม่จาก Column Type List

---

[!TIP] แหล่ง Family ฟรี: BIMObject และ Autodesk Content/Manufacturer Libraries เป็นจุดเริ่มต้นที่ใช้งานได้จริงกว่าครับ ลองหาก่อนสร้างเองจะประหยัดเวลามาก