การเลือกชิ้นส่วนโครงสร้าง (Selection API & SelectionFilter)

ปลั๊กอินส่วนใหญ่ที่ช่วยทุ่นแรงในงานวิศวกรรมโครงสร้าง มักต้องการให้วิศวกร “คลิกเลือกชิ้นส่วนบนหน้าจอ” เพื่อนำมาประมวลผลต่อ เช่น การดึงพิกัดเสาเพื่อไปคำนวณระยะห่าง, การถอดปริมาณเหล็กเสริม หรือการดึงพารามิเตอร์ของคานมาแก้ไข Revit API มีระบบ Selection API ที่ช่วยให้เราควบคุมการโต้ตอบของผู้ใช้ได้อย่างสมบูรณ์แบบครับ!

1. Selection API คืออะไร?

ใน Revit API การคลิกเลือกวัตถุต่าง ๆ จะถูกจัดการผ่าน Class Selection ซึ่งเรียกใช้ผ่าน UIDocument (การโต้ตอบผ่านหน้าจอแสดงผล)

using Autodesk.Revit.UI;
using Autodesk.Revit.UI.Selection;

UIDocument uidoc = commandData.Application.ActiveUIDocument;
Selection selection = uidoc.Selection;

มีวิธีการเลือกงานแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก:

Pre-Selection: ผู้ใช้คลิกเลือกชิ้นงานไว้ก่อนแล้วค่อยกดปุ่มรันปลั๊กอิน
Interactive Selection: ปลั๊กอินรันขึ้นมาแล้วหยุดรอให้ผู้ใช้คลิกเลือกชิ้นงานบนหน้าจอทีละชิ้น หรือลากกรอบครอบชิ้นงาน

2. การดึงวัตถุที่เลือกไว้ก่อนหน้า (Pre-Selection)

ถ้าผู้ใช้เลือกวัตถุบนหน้าจอไว้แล้วก่อนรันปลั๊กอิน เราสามารถดึงค่าเหล่านั้นออกมาประมวลผลทันทีได้ด้วยคำสั่ง GetElementIds() และเรายังสามารถสั่งเลือกชิ้นงานผ่านโค้ดได้ด้วย SetElementIds()

using System.Collections.Generic;
using Autodesk.Revit.DB;
using Autodesk.Revit.UI;

// 1. ดึง ElementId ทั้งหมดที่ผู้ใช้คลิกเลือกไว้บนหน้าจอแล้ว
ICollection<ElementId> selectedIds = uidoc.Selection.GetElementIds();

if (selectedIds.Count > 0)
{
    TaskDialog.Show("Pre-Selection", $"คุณเลือกวัตถุไว้ทั้งหมด {selectedIds.Count} ชิ้น");
}

// 2. การสั่งให้ปลั๊กอินเลือกและ Highlight วัตถุผ่านโค้ด
List<ElementId> idsToSelect = new List<ElementId> { new ElementId(123456), new ElementId(789101) };
uidoc.Selection.SetElementIds(idsToSelect);

3. การคลิกเลือกวัตถุทีละชิ้น (PickObject)

หากเราต้องการให้ผู้ใช้เลือกชิ้นส่วนโครงสร้างเฉพาะชิ้น เช่น “กรุณาเลือกคานตัวแรกที่ต้องการเชื่อม” เราจะใช้เมธอด .PickObject() ซึ่งโปรแกรมจะหยุดรอ (Block Thread) จนกว่าผู้ใช้จะคลิกเลือกวัตถุบนหน้าจอ หรือกดปุ่ม ESC เพื่อยกเลิก

using Autodesk.Revit.DB;
using Autodesk.Revit.UI;
using Autodesk.Revit.UI.Selection;

try
{
    // โปรแกรมจะหยุดรอให้ผู้ใช้คลิกวัตถุ 1 ชิ้น
    Reference pickedRef = uidoc.Selection.PickObject(
        ObjectType.Element,
        "กรุณาคลิกเลือกเสาโครงสร้าง 1 ชิ้น"
    );

    // ดึง Element จริงออกมาจากจุดอ้างอิง (Reference)
    Element elem = doc.GetElement(pickedRef.ElementId);

    TaskDialog.Show("สำเร็จ", $"คุณเลือก: {elem.Name} (Category: {elem.Category.Name})");
}
catch (Autodesk.Revit.Exceptions.OperationCanceledException)
{
    // เกิดขึ้นเมื่อผู้ใช้กด ESC หรือ Cancel
    TaskDialog.Show("ยกเลิก", "คุณยกเลิกการเลือกชิ้นงาน");
}

🔍 ชนิดของ ObjectType ที่มีให้เลือก

ในการใช้ PickObject เราสามารถกำหนดประเภทของจุดที่ให้คลิกเลือกได้:

ObjectType.Element — เลือกชิ้นวัตถุ (ชิ้นงานเสา คาน ฐานราก ฯลฯ)
ObjectType.PointOnElement — คลิกเลือกจุดเฉพาะเจาะจงบนชิ้นผิววัตถุ
ObjectType.Edge — คลิกเลือกเฉพาะเส้นขอบของวัตถุ (เช่น ขอบคาน)
ObjectType.Face — คลิกเลือกเฉพาะผิวหน้าของวัตถุ (เช่น ผิวหน้าคอนกรีตคาน)

4. การกรองการเลือกขั้นสูงด้วย `ISelectionFilter`

ลองคิดดูครับว่า ถ้าเราเขียนปลั๊กอินให้วิศวกรคลิกเลือก “เสาโครงสร้าง” แต่เขากลับเผลอไปคลิกโดนพื้น แผ่นพื้นสถาปัตย์ หรือผนังสลับกันไปมา ปลั๊กอินของเราย่อมเกิดความเสียหายหรือประมวลผลผิดพลาดแน่นอน!

ทางออกคือการสร้าง ISelectionFilter เพื่อควบคุมพฤติกรรมการคลิกของผู้ใช้ โดยวัตถุที่ไม่อยู่ในหมวดหมู่ที่อนุญาตจะไม่ยอมให้เอาเมาส์ไปชี้หรือคลิกได้เลยครับ

using Autodesk.Revit.DB;
using Autodesk.Revit.UI.Selection;

namespace RevitToolkit;

public class StructuralSelectionFilter : ISelectionFilter
{
    // เมธอดนี้จะตรวจสอบวัตถุก่อนที่ผู้ใช้จะคลิกได้
    // ถ้าคืนค่า true ผู้ใช้จะชี้เมาส์และคลิกชิ้นนั้นได้
    public bool AllowElement(Element elem)
    {
        // 1. ตรวจสอบว่าชิ้นงานนี้ไม่ใช่ ElementType (ต้องเป็นตัวโมเดลจริงในโมเดล)
        if (elem is ElementType) return false;

        // 2. เช็ก Category ของวัตถุ
        if (elem.Category != null)
        {
            int categoryId = elem.Category.Id.IntegerValue;

            // ล็อกเฉพาะเสาโครงสร้าง (OST_StructuralColumns) และคานโครงสร้าง (OST_StructuralFraming)
            if (categoryId == (int)BuiltInCategory.OST_StructuralColumns ||
                categoryId == (int)BuiltInCategory.OST_StructuralFraming)
            {
                return true;
            }
        }
        return false;
    }

    // เมธอดนี้ใช้ตรวจสอบคุณสมบัติย่อยกรณีเลือกเป็นผิวหรือขอบ (คืนค่า true เสมอถ้าเน้นเลือกตัว Element)
    public bool AllowReference(Reference reference, XYZ position)
    {
        return true;
    }
}

วิธีการเอา StructuralSelectionFilter ไปใช้งานร่วมกับคำสั่ง PickObject หรือ PickObjects ให้ส่งตัวกรองนี้เข้าไปในอาร์กิวเมนต์ตัวที่สอง:

// ส่ง Instance ของฟิลเตอร์เข้าไปควบคุมการเลือก
Reference pickedRef = uidoc.Selection.PickObject(
    ObjectType.Element,
    new StructuralSelectionFilter(),
    "กรุณาคลิกเลือกเสาหรือคานโครงสร้างเท่านั้น"
);

5. การเลือกวัตถุทีละหลายชิ้น (PickObjects & PickElementsByRectangle)

เมื่อต้องการให้วิศวกรโครงสร้างคลิกเลือกเสาหรือคานหลาย ๆ ตัวพร้อมกัน เรามีวิธีการเลือก 2 รูปแบบที่ทรงพลังมาก:

A. เมธอด `PickObjects`

ผู้ใช้สามารถคลิกเลือกชิ้นงานบนหน้าจอทีละชิ้น และสะสมจำนวนไปเรื่อย ๆ จากนั้นเมื่อเลือกครบเสร็จแล้ว ให้กดปุ่ม “Finish” บนแถบตัวเลือกด้านบนซ้ายของหน้าต่าง Revit เพื่อยืนยัน หรือกด “Cancel” เพื่อยกเลิก

IList<Reference> pickedRefs = uidoc.Selection.PickObjects(
    ObjectType.Element,
    new StructuralSelectionFilter(),
    "เลือกเสาและคานทั้งหมดที่ต้องการ จากนั้นคลิกปุ่ม Finish บนแถบเครื่องมือสีเขียว"
);

B. เมธอด `PickElementsByRectangle`

ให้ผู้ใช้ลากกล่องสี่เหลี่ยมคลุมพื้นที่เพื่อเลือกชิ้นงานในหน้าต่างมุมมอง (View) ได้อย่างรวดเร็ว โดยจะทำงานร่วมกับ ISelectionFilter เพื่อคัดกรองเฉพาะชิ้นงานโครงสร้างที่อยู่ภายในพื้นที่กรอบสีเหลี่ยมนั้นเท่านั้น

IList<Element> pickedElements = uidoc.Selection.PickElementsByRectangle(
    new StructuralSelectionFilter(),
    "ลากกรอบสี่เหลี่ยมครอบคลุมพื้นที่เสาและคานที่ต้องการใช้งาน"
);

6. ตัวอย่างจริง: เครื่องมือคำนวณปริมาตรคอนกรีตรวมของชิ้นส่วนโครงสร้าง

ในโครงการจริง วิศวกรโครงสร้างมักต้องการเช็กปริมาตรคอนกรีตรวมอย่างรวดเร็วเพื่อใช้ในการประมาณราคางาน สั่งซื้อ หรือวางแผนเทคอนกรีตแต่ละเฟส โค้ดด้านล่างนี้จะแสดงระบบคำนวณปริมาตรรวมของเสา คาน และฐานรากที่ผ่านการกรองด้วย ISelectionFilter ครับ

using System;
using System.Collections.Generic;
using Autodesk.Revit.Attributes;
using Autodesk.Revit.DB;
using Autodesk.Revit.UI;
using Autodesk.Revit.UI.Selection;

namespace RevitToolkit;

// 1. สร้างตัวกรองเฉพาะชิ้นงานคอนกรีตโครงสร้างหลัก
public class ConcreteStructureFilter : ISelectionFilter
{
    public bool AllowElement(Element elem)
    {
        if (elem is ElementType) return false;
        if (elem.Category == null) return false;

        int catId = elem.Category.Id.IntegerValue;

        // อนุญาตให้เลือกได้เฉพาะ:
        // - เสาโครงสร้าง (OST_StructuralColumns)
        // - คานโครงสร้าง (OST_StructuralFraming)
        // - ฐานรากโครงสร้าง (OST_StructuralFoundation)
        return catId == (int)BuiltInCategory.OST_StructuralColumns ||
               catId == (int)BuiltInCategory.OST_StructuralFraming ||
               catId == (int)BuiltInCategory.OST_StructuralFoundation;
    }

    public bool AllowReference(Reference reference, XYZ position)
    {
        return true;
    }
}

[Transaction(TransactionMode.Manual)]
public class ConcreteVolumeCalculatorCommand : IExternalCommand
{
    public Result Execute(ExternalCommandData commandData, ref string message, ElementSet elements)
    {
        UIDocument uidoc = commandData.Application.ActiveUIDocument;
        Document doc = uidoc.Document;

        try
        {
            // 2. ให้ผู้ใช้ลากกรอบสี่เหลี่ยมเลือกวัตถุผ่านฟิลเตอร์
            IList<Element> selectedElements = uidoc.Selection.PickElementsByRectangle(
                new ConcreteStructureFilter(),
                "ลากกรอบครอบคลุม เสา คาน หรือฐานรากที่ต้องการสรุปปริมาตรคอนกรีตรวม"
            );

            if (selectedElements.Count == 0)
            {
                TaskDialog.Show("ผลการทำงาน", "ไม่พบชิ้นส่วนโครงสร้างคอนกรีตที่เลือก");
                return Result.Cancelled;
            }

            double totalVolumeCubicFeet = 0;
            int count = 0;

            // 3. วนลูปอ่านพารามิเตอร์ปริมาตร (Volume) ของแต่ละชิ้นงาน
            foreach (Element elem in selectedElements)
            {
                // ดึงพารามิเตอร์ Built-in สำหรับเก็บค่าปริมาตร
                Parameter volParam = elem.get_Parameter(BuiltInParameter.HOST_VOLUME_COMPUTED);

                if (volParam != null && volParam.HasValue)
                {
                    totalVolumeCubicFeet += volParam.AsDouble();
                    count++;
                }
            }

            // 4. แปลงหน่วยจากฟุตลูกบาศก์ (Cubic Feet) -> ลูกบาศก์เมตร (Cubic Meters)
            // Revit 2022+ ใช้ระบบ ForgeTypeId เพื่อความถูกต้องสูงสุด
            double totalVolumeCubM = UnitUtils.ConvertFromInternalUnits(
                totalVolumeCubicFeet,
                UnitTypeId.CubicMeters
            );

            // แสดงผลการถอดปริมาณงาน
            string resultMessage = $"จำนวนชิ้นงานโครงสร้างที่เลือกได้: {count} ชิ้น\n" +
                                   $"----------------------------------\n" +
                                   $"ปริมาตรคอนกรีตรวม: {totalVolumeCubM:F3} ลบ.ม. (cu.m.)";

            TaskDialog.Show("สรุปปริมาตรคอนกรีต", resultMessage);
            return Result.Succeeded;
        }
        catch (Autodesk.Revit.Exceptions.OperationCanceledException)
        {
            TaskDialog.Show("ยกเลิกการทำงาน", "ผู้ใช้กดยกเลิกการทำงานก่อนเสร็จสิ้น");
            return Result.Cancelled;
        }
        catch (Exception ex)
        {
            message = ex.Message;
            return Result.Failed;
        }
    }
}

การเขียนปลั๊กอินถอดปริมาตรด้วยวิธีนี้ ช่วยให้วิศวกรสามารถลากกรอบครอบงานและรู้ตัวเลขคอนกรีตที่ต้องเตรียมสั่งซื้อได้ในเวลาไม่กี่วินาที โดยไม่ต้องเสียเวลาสร้างตาราง Schedule แยกต่างหาก หรือกรณีถอดชิ้นส่วนย่อยที่ซับซ้อน ปลั๊กอินจะช่วยกรองสิ่งที่ไม่ใช่ออกได้อย่างง่ายดายครับ