การฝังข้อมูลลับขั้นสูง (Extensible Storage)

วิศวกรโครงสร้างมักมีผลลัพธ์จากการวิเคราะห์โครงสร้าง (Structural Analysis Results) หรือการออกแบบ (Design Output) ที่ซับซ้อนเกินกว่าจะเอาไปเก็บไว้ในช่อง Shared Parameter ธรรมดา เช่น อาเรย์ของแรงเฉือนตามความยาวคาน (Shear Force Envelope) หรือออบเจ็กต์ข้อมูล JSON

อีกปัญหาหนึ่งคือพารามิเตอร์ปกติผู้ใช้งานทั่วไป (เช่น ดราฟต์แมน) สามารถเข้าไปเผลอพิมพ์แก้หรือกดลบทิ้งได้ง่ายๆ ทำให้ข้อมูลเสียหาย

Revit API มีระบบซ่อนข้อมูลระดับลึกที่เรียกว่า “Extensible Storage” ครับ!

1. การทำงานของ Extensible Storage

เปรียบเทียบการสร้าง Extensible Storage ได้กับการสร้างระบบฐานข้อมูล (Database) ขนาดเล็ก:

SchemaBuilder (ออกแบบหน้าตาตาราง): นิยามว่าตารางข้อมูลเราชื่ออะไร มีคอลัมน์ชื่ออะไรบ้าง และเก็บตัวเลขหรือข้อความ
Schema (แม่พิมพ์ตาราง): โครงสร้างตารางที่ล็อกหน้าตาไว้แล้ว พร้อมนำไปใช้งาน
Entity (แถวข้อมูล/เรคคอร์ด): แผ่นบันทึกข้อมูลที่เรากรอกค่าจริงๆ ลงไป แล้วเอาแผ่นนี้ไปแปะฝังไว้ในชิ้นส่วน Element หรือตัว Document

2. การสร้างแบบแผนข้อมูล (SchemaBuilder)

สมมติว่าเราต้องการสร้างที่เก็บข้อมูลลับชื่อ “ColumnDesignData” เพื่อฝังค่าโมเมนต์ (Moment) และอัตราส่วนกำลัง (Ratio) ลงในเสา เราจะต้องนิยามตารางนี้ขึ้นมาก่อน:

using System;
using Autodesk.Revit.DB.ExtensibleStorage;

public static class SchemaConfig
{
    // 1. ระบุรหัสลับ GUID ประจำฐานข้อมูลนี้ (ห้ามซ้ำกับคนอื่นเด็ดขาด)
    public static readonly Guid schemaGuid = new Guid("A1B2C3D4-1111-2222-3333-444455556666");

    public static Schema GetOrCreateSchema()
    {
        // 2. ตรวจสอบว่าเคยสร้างและลงทะเบียน Schema นี้ไว้ในโปรแกรมหรือยัง
        Schema existingSchema = Schema.Lookup(schemaGuid);
        if (existingSchema != null) return existingSchema;

        // 3. ถ้ายังไม่มี ให้เริ่มสร้างแม่พิมพ์ตารางใหม่
        SchemaBuilder builder = new SchemaBuilder(schemaGuid);

        // ตั้งค่าสิทธิ์การเข้าถึง (ใครอ่านได้ ใครเขียนได้บ้าง)
        builder.SetReadAccessLevel(AccessLevel.Public); // ให้ปลั๊กอินอื่นอ่านได้
        builder.SetWriteAccessLevel(AccessLevel.Vendor); // แต่ให้เฉพาะบริษัทที่ใช้ VendorId นี้เขียนได้เท่านั้น
        builder.SetVendorId("PREMIX"); // ต้องตรงกับที่ตั้งไว้ในไฟล์ .addin

        builder.SetSchemaName("ColumnDesignData"); // ชื่อฐานข้อมูล

        // 4. เพิ่มคอลัมน์ (Field) ลงในตาราง
        // ฟิลด์เก็บตัวเลขค่า Double
        FieldBuilder momentField = builder.AddSimpleField("MaxMoment", typeof(double));
        momentField.SetDocumentation("เก็บค่าโมเมนต์ดัดสูงสุดรอบแกนหลัก"); // ใส่คำอธิบาย
        // ระบุหน่วย (Revit 2022+ บังคับระบุ UnitTypeId)
        momentField.SetSpec(SpecTypeId.StructuralMoment);

        // ฟิลด์เก็บข้อความ (Text) เช่น เก็บข้อมูล JSON หรือชื่อโปรแกรมวิเคราะห์
        builder.AddSimpleField("AnalysisSoftware", typeof(string));

        // 5. คอมไพล์ปิดตารางและลงทะเบียน
        return builder.Finish();
    }
}

3. การเขียนข้อมูลซ่อนลงในเสาต้นหนึ่ง (Write Entity)

เมื่อเรามีโครงตาราง (Schema) ที่พร้อมใช้งานแล้ว เราจะสร้างก้อนข้อมูล (Entity) เพื่อบรรจุค่า และเอาไปฝังซ่อนไว้ใน Element ด้วยเมธอด element.SetEntity()

using Autodesk.Revit.DB;
using Autodesk.Revit.DB.ExtensibleStorage;

public void SaveDataToColumn(Document doc, Element columnElement)
{
    // 1. ดึงโครงสร้างตาราง (Schema) ที่เราสร้างไว้
    Schema schema = SchemaConfig.GetOrCreateSchema();

    // 2. สร้างก้อนข้อมูล (Entity) 1 เรคคอร์ดตามแบบตารางนั้น
    Entity entity = new Entity(schema);

    // 3. หยอดข้อมูลลงไปตามชื่อคอลัมน์ (Field)
    // การฝังค่า UnitTypeId ต้องแปลงหน่วยให้ตรงกับ SpecTypeId ที่กำหนดไว้ (StructuralMoment)
    entity.Set("MaxMoment", 450.5);
    entity.Set("AnalysisSoftware", "ETABS v21");

    // 4. นำก้อนข้อมูลไปแสตมป์ฝังไว้ในตัวเสา (ต้องทำภายใต้ Transaction)
    using (Transaction trans = new Transaction(doc, "ฝังข้อมูลลงในเสา"))
    {
        trans.Start();
        columnElement.SetEntity(entity);
        trans.Commit();
    }
}

[!TIP] ข้อมูลที่ฝังลงไปด้วยวิธีนี้ จะไม่ไปโผล่ในหน้าจอ Properties Panel ผู้ใช้ปกติจะไม่เห็นและลบทิ้งไม่ได้ (Invisible) แต่ตัวเลขเหล่านี้จะเดินทางติดไปกับไฟล์ .rvt เสมอ!

4. การดึงข้อมูลลับออกมาอ่าน (Read Entity)

ในทางกลับกัน เมื่อวิศวกรส่งไฟล์ Revit ต่อไปให้เพื่อน หรือเปิดไฟล์ขึ้นมาใหม่ในวันรุ่งขึ้น เราสามารถให้โค้ด C# วิ่งเข้าไปเปิดกระเป๋าลับเพื่อดึงข้อมูลเดิมกลับมาประมวลผลต่อได้

using Autodesk.Revit.DB;
using Autodesk.Revit.DB.ExtensibleStorage;
using Autodesk.Revit.UI;

public void ReadDataFromColumn(Element columnElement)
{
    // 1. ดึงโครงสร้างตารางอ้างอิง
    Schema schema = SchemaConfig.GetOrCreateSchema();

    // 2. ดึงก้อนข้อมูล (Entity) ออกมาจากเสาต้นนี้ (ถ้ามี)
    Entity entity = columnElement.GetEntity(schema);

    // เช็กก่อนว่ามีข้อมูลถูกแสตมป์ไว้หรือไม่
    if (entity.IsValid())
    {
        // 3. อ่านค่าตามชื่อ Field และระบุชนิดข้อมูลกำกับ (Type Casting)
        double moment = entity.Get<double>("MaxMoment");
        string software = entity.Get<string>("AnalysisSoftware");

        TaskDialog.Show("ผลการดึงข้อมูลลับ",
            $"เสาต้นนี้ถูกวิเคราะห์ด้วย: {software}\n" +
            $"ค่า Max Moment = {moment}");
    }
    else
    {
        TaskDialog.Show("ผลการตรวจสอบ", "ไม่พบข้อมูลวิเคราะห์ฝังอยู่ในเสาต้นนี้!");
    }
}

ข้อควรระวังในการออกแบบโครงสร้าง

ระบบ Extensible Storage เป็นระบบที่แข็งทื่อ (Strict) มาก หากคุณประกาศ Schema ลงไปในไฟล์ Revit แล้ว คุณจะไม่สามารถแก้ไขเปลี่ยนชื่อตาราง หรือสั่งลบโครงสร้างตารางทิ้งได้อีกเลย!

หากจำเป็นต้องแก้โครงสร้างตารางข้อมูลจริงๆ (เช่น อยากเพิ่ม Field ใหม่อีก 3 ตัว) คุณต้องสร้าง Schema อันใหม่โดยตั้งชื่อและ Guid ขึ้นมาใหม่ แล้วทำการเขียนโค้ดย้าย (Migrate) ข้อมูลจากของเก่าไปของใหม่ด้วยตัวคุณเองครับ