ตารางถอดแบบและปริมาณงาน (Schedule API)

ผลลัพธ์ที่เป็นตัวเลข เช่น ปริมาตรคอนกรีตเสา คาน ฐานราก ทั้งหมดในโมเดล หรือจำนวนน้ำหนักเหล็กเส้นเสริมคอนกรีต เป็นข้อมูลที่มีมูลค่าทางการเงินสูงที่สุดในกระบวนการจัดทำราคากลาง BOQ (Bill of Quantities) และการสั่งซื้อวัสดุเข้าหน้างานก่อสร้าง

Revit ขึ้นชื่อเรื่องการทำตารางปริมาณงาน (Schedules) ที่แม่นยำอยู่แล้ว แต่ในฐานะนักพัฒนาปลั๊กอิน หากเราสามารถรันสคริปต์ C# เพียงคลิกเดียวเพื่อ “สร้าง ปรับแต่ง จัดเรียงฟิลด์ และสรุปผลตารางโครงสร้างทั้งหมดให้ออกมาเป็นมาตรฐานเดียวกัน” ได้ทันที จะช่วยประหยัดเวลาและลดความผิดพลาดจากฝีมือคนทำโมเดลได้มหาศาลครับ!

---

1. ตาราง Schedule คืออะไรใน Revit API?

ในโครงสร้างภายในของ Revit ตารางถอดแบบ Schedule ถือเป็นหน้ามองเห็น (View) รูปแบบหนึ่ง โดยสืบทอดคุณสมบัติมาจาก Class พื้นฐาน View ภายใต้ชื่อ Class ว่า ViewSchedule

เราสามารถสั่งสร้างตารางคำนวณปริมาณงานเปล่าขึ้นมาใหม่ได้ โดยระบุว่าต้องการจะให้ถอดแบบชิ้นงานหมวดหมู่ (Category) ใด เช่น:

การสร้างตาราง Schedule ใหม่

using Autodesk.Revit.DB;

// สร้างตารางสำหรับหมวดหมู่เสาโครงสร้าง (OST_StructuralColumns)
ElementId categoryId = new ElementId(BuiltInCategory.OST_StructuralColumns);
ViewSchedule schedule = ViewSchedule.CreateSchedule(doc, categoryId);

// ตั้งชื่อให้กับตารางถอดแบบ
schedule.Name = "ตารางถอดแบบเสาโครงสร้าง";

---

2. การเลือกคอลัมน์ข้อมูล (Schedule Fields)

ตารางที่สร้างขึ้นมาตอนแรกจะยังไม่มีแถวหรือคอลัมน์ใดๆ ปรากฏขึ้นมาเลย เปรียบเหมือนตารางที่ไม่มีฟิลด์ข้อมูล เราจำเป็นต้องระบุนิยามตารางผ่าน ScheduleDefinition ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมโครงสร้างตารางหลังบ้านทั้งหมด

ขั้นตอนการเพิ่มคอลัมน์ข้อมูล (เช่น Family, Type, Volume) ลงในตาราง:

1. ค้นหาฟิลด์ทั้งหมดที่ Revit อนุญาตให้ดึงมาแสดงผลได้ในหมวดหมู่นั้นๆ (GetSchedulableFields())
2. คัดเลือกฟิลด์ที่เราต้องการนำไปสร้างคอลัมน์
3. สั่งแอดฟิลด์นั้นๆ ลงตารางเพื่อเป็นคอลัมน์ (AddField())

การค้นหาและเพิ่มคอลัมน์ลงในตาราง

ScheduleDefinition definition = schedule.Definition;

// ดึงรายการฟิลด์ที่เป็นไปได้ทั้งหมดของหมวดหมู่นี้
IList<SchedulableField> schedulableFields = definition.GetSchedulableFields();

foreach (SchedulableField field in schedulableFields)
{
    // ตัวอย่าง: ถ้าชื่อฟิลด์ตรงกับพารามิเตอร์ Volume (ปริมาตร) หรือ Type Name
    if (field.ParameterId == new ElementId(BuiltInParameter.HOST_VOLUME_COMPUTED))
    {
        // แอดฟิลด์ปริมาตรลงไปเป็นคอลัมน์ของตาราง
        ScheduleField schedField = definition.AddField(field);
    }
}

---

3. การกรอง การจัดกลุ่ม และการสรุปผลรวม (Sorting, Grouping & Totals)

เมื่อเพิ่มคอลัมน์ลงในตารางแล้ว ในการทำงานจริงเรามักต้องการจัดเรียงข้อมูลให้สวยงาม เช่น จัดกลุ่มตามประเภทเสา หรือระดับชั้น (Level) และที่สำคัญที่สุดคือการ หาผลรวมยอดรวมปริมาตรทั้งหมด (Grand Totals) ของชิ้นส่วนเหล่านั้น

การตั้งค่าจัดกลุ่มและยอดรวม

// 1. เปิดใช้งานการโชว์ยอดผลรวม (Grand Totals) ท้ายตาราง
schedule.Definition.ShowGrandTotals = true;

// 2. ตั้งค่าคอลัมน์เฉพาะ (เช่น คอลัมน์ปริมาตร) ให้คำนวณผลรวมสะสมดิ่งล่าง
// (ต้องตั้งค่าผ่าน ScheduleField ของคอลัมน์นั้น)
ScheduleField volumeColumnField = ...; // ตัวแปรของคอลัมน์ Volume
volumeColumnField.DisplayType = ScheduleFieldDisplayType.Totals; // สั่งคำนวณยอดรวมสะสม

---

4. ตัวอย่างจริง: ปลั๊กอินสร้างตารางสรุปปริมาตรคอนกรีตเสาโครงสร้างในคลิกเดียว

ปลั๊กอินเต็มรูปแบบด้านล่างนี้ จะทำการรันเพื่อสร้างหน้าตาราง Schedule ตัวใหม่สำหรับ เสาโครงสร้าง (Structural Columns) โดยเฉพาะ พร้อมแอดคอลัมน์มาตรฐาน 4 ตัว ได้แก่:

1. Family and Type (ชื่อครอบครัวและชนิด)
2. Base Level (ชั้นอ้างอิงฐานเสา)
3. Concrete_Strength_FC (พารามิเตอร์กำหนดเองที่เราสร้างไว้ในบทก่อนหน้า)
4. Volume (ปริมาตรคอนกรีตจริง)

พร้อมทั้งทำการตั้งค่าสั่งคำนวณผลรวมปริมาตรรวมของเสาทั้งหมดในตอนท้ายตารางให้อย่างสมบูรณ์แบบครับ!

CreateColumnTakeoffScheduleCommand.cs

using System;
using System.Collections.Generic;
using Autodesk.Revit.Attributes;
using Autodesk.Revit.DB;
using Autodesk.Revit.UI;

namespace RevitToolkit;

[Transaction(TransactionMode.Manual)]
public class CreateColumnTakeoffScheduleCommand : IExternalCommand
{
    public Result Execute(ExternalCommandData commandData, ref string message, ElementSet elements)
    {
        Document doc = commandData.Application.ActiveUIDocument.Document;

        using (Transaction trans = new Transaction(doc, "สร้างตารางถอดแบบเสาโครงสร้างอัตโนมัติ"))
        {
            trans.Start();

            try
            {
                // 1. สร้างตารางคำนวณปริมาณงานสำหรับหมวดหมู่เสาโครงสร้าง
                ElementId categoryId = new ElementId(BuiltInCategory.OST_StructuralColumns);
                ViewSchedule schedule = ViewSchedule.CreateSchedule(doc, categoryId);

                // ตั้งชื่อที่ไม่ซ้ำในตารางเดิม
                schedule.Name = "ตารางถอดปริมาณคอนกรีตเสาโครงสร้าง (ระบบอัตโนมัติ)";

                ScheduleDefinition def = schedule.Definition;

                // 2. ดึงรายการฟิลด์ทั้งหมดที่ใส่ในตารางนี้ได้
                IList<SchedulableField> availableFields = def.GetSchedulableFields();

                // ตัวแปรเก็บฟิลด์ที่เราต้องการค้นหา
                SchedulableField famTypeField = null;
                SchedulableField levelField = null;
                SchedulableField volumeField = null;
                SchedulableField customStrengthField = null;

                // ค้นหาฟิลด์เป้าหมายผ่านพารามิเตอร์
                foreach (SchedulableField field in availableFields)
                {
                    // กรองตาม BuiltInParameter
                    if (field.ParameterId == new ElementId(BuiltInParameter.ELEM_FAMILY_AND_TYPE_PARAM))
                    {
                        famTypeField = field;
                    }
                    else if (field.ParameterId == new ElementId(BuiltInParameter.SCHEDULE_BASE_LEVEL_PARAM))
                    {
                        levelField = field;
                    }
                    else if (field.ParameterId == new ElementId(BuiltInParameter.HOST_VOLUME_COMPUTED))
                    {
                        volumeField = field;
                    }

                    // ค้นหาพารามิเตอร์แบบกำหนดเอง (Custom Parameter) ด้วยชื่อพารามิเตอร์
                    // ใน Revit API เราต้องหาผ่าน Definition ของมันในโมเดล
                    if (field.ParameterId.IntegerValue > 0)
                    {
                        Element paramElem = doc.GetElement(field.ParameterId);
                        if (paramElem != null && paramElem.Name.Equals("Concrete_Strength_FC", StringComparison.OrdinalIgnoreCase))
                        {
                            customStrengthField = field;
                        }
                    }
                }

                // 3. ทำการเพิ่มฟิลด์เรียงลำดับคอลัมน์จากซ้ายไปขวา
                if (famTypeField != null) def.AddField(famTypeField);
                if (levelField != null) def.AddField(levelField);

                // เพิ่มพารามิเตอร์เกรดคอนกรีต (ถ้ามีติดตั้งไว้ในระบบโมเดลแล้ว)
                if (customStrengthField != null)
                {
                    def.AddField(customStrengthField);
                }

                // เพิ่มพารามิเตอร์ปริมาตรคอนกรีต
                if (volumeField != null)
                {
                    ScheduleField volCol = def.AddField(volumeField);

                    // 4. สั่งคำนวณผลรวมรวมยอดสะสม (Calculate totals) สำหรับคอลัมน์ปริมาตร
                    volCol.DisplayType = ScheduleFieldDisplayType.Totals;
                }

                // 5. เปิดใช้งานการโชว์ผลรวมทั้งหมดสะสมท้ายตาราง (Grand Totals)
                def.ShowGrandTotals = true;

                // สั่งจัดกลุ่มให้อยู่ในโหมดโชว์ชื่อหัวข้อสะสมพร้อมยอดผลรวม
                def.GrandTotalsFlags = GrandTotalsFlags.Title | GrandTotalsFlags.Totals;

                trans.Commit();

                // 6. แจ้งเตือนและพามือใหม่ไปยังหน้าตาราง ViewSchedule ที่เปิดขึ้นใหม่ทันที
                UIDocument uidoc = commandData.Application.ActiveUIDocument;
                uidoc.ActiveView = schedule; // เปลี่ยนมุมมองจอภาพแสดงผลหน้าตารางนี้ทันที

                TaskDialog.Show("สำเร็จ",
                    $"สร้างตาราง '{schedule.Name}' เรียบร้อยแล้ว!\n" +
                    $"และเปิดหน้าตารางแสดงปริมาณคอนกรีตเสาทั้งหมดให้พร้อมใช้งาน");

                return Result.Succeeded;
            }
            catch (Exception ex)
            {
                trans.RollBack();
                message = ex.Message;
                return Result.Failed;
            }
        }
    }
}

ความมหัศจรรย์ของตารางแบบ Dynamic

ตาราง ViewSchedule ที่ปลั๊กอิน C# ของเราสั่งสร้างขึ้นมานี้ เป็นตาราง Revit ดั้งเดิมแบบเรียลไทม์ 100% นั่นแปลว่า หากวิศวกรโครงสร้างมีการสร้างเสาเพิ่ม, ย้ายขนาด หรือลบเสาทิ้งใน 3D ในอนาคต ตัวเลขปริมาตรและผลรวมสะสมในตารางนี้จะอัปเดตออโต้ให้อย่างถูกต้องในทันที โดยไม่จำเป็นต้องมารันปลั๊กอินใหม่เพื่ออัปเดตข้อมูลตัวเลขเลยครับ!