Analytical Model API (Revit 2023+)

หากคุณเคยเขียนปลั๊กอินวิเคราะห์โครงสร้างในเวอร์ชันก่อน Revit 2023 คุณจะคุ้นเคยกับโมเดลที่เรียกว่า Context-Driven Analytical Model (ก้อนคอนกรีตอยู่ที่ไหน เส้นแกนจะซ่อนและวิ่งตามอยู่ที่นั่น)

แต่โลกเปลี่ยนไปแล้วครับ! ตั้งแต่ Revit 2023 เป็นต้นมา Autodesk ได้ยกเครื่องระบบวิเคราะห์ใหม่ทั้งหมด เรียกว่า “Context-Free Analytical Model” ทำให้เส้นแกนวิเคราะห์ (Analytical Elements) สามารถถูกสร้างแก้ไขและขยับตำแหน่งได้เป็นอิสระ โดยไม่ต้องมีก้อนคอนกรีต 3D อยู่เลยก็ได้ครับ!

บทนี้จะพาไปรู้จักกับ API ยุคใหม่ที่วิศวกรโครงสร้างทุกคนต้องรู้ครับ

1. Class หลักในระบบ Analytical Model

ใน Namespace Autodesk.Revit.DB.Structure เราจะมีตัวละครใหม่เข้ามาแทนที่ระบบเดิมครับ:

AnalyticalMember: เส้นแกนรับแรง 1 มิติ (แทน เสาโครงสร้าง, คานโครงสร้าง, และเหล็กค้ำยัน)
AnalyticalPanel: แผ่นรับแรง 2 มิติ (แทน พื้นโครงสร้าง, และผนังรับแรงเฉือน)
AnalyticalNode: จุดต่อรับแรง 0 มิติ (แทน จุดเชื่อมต่อที่ปลายเส้นแกนเพื่อส่งถ่ายแรง)
AnalyticalToPhysicalAssociationManager: คลาสที่ทำหน้าที่เป็น “กาว” เชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างเสาคอนกรีต 3D จริงๆ กับเส้นแกน Analytical Member

2. การสร้าง Analytical Member (เส้นแกนเสา/คาน)

ในการสร้างโมเดลส่งเข้าโปรแกรมวิเคราะห์ เรามักจะอ่านพิกัดจากไฟล์ Excel หรือซอฟต์แวร์นอก แล้วมาปั้นเป็นเส้นแกนโครงสร้างครับ

using Autodesk.Revit.DB;
using Autodesk.Revit.DB.Structure;

public void CreateAnalyticalBeam(Document doc)
{
    // 1. สร้างเส้น Line ปกติ (สมมติคานยาว 5 เมตร)
    XYZ startPoint = new XYZ(0, 0, 0);
    XYZ endPoint = new XYZ(UnitUtils.ConvertToInternalUnits(5, UnitTypeId.Meters), 0, 0);
    Curve beamCurve = Line.CreateBound(startPoint, endPoint);

    // เปิด Transaction เพราะมีการสร้าง/แก้ไขโมเดล
    using (Transaction trans = new Transaction(doc, "สร้าง Analytical Beam"))
    {
        trans.Start();

        // 2. สั่งสร้างเส้น Analytical Member ลงในโมเดล
        AnalyticalMember newMember = AnalyticalMember.Create(doc, beamCurve);

        // 3. ปรับหมวดหมู่พฤติกรรม (StructuralRole) ให้ทำหน้าที่เป็น "คาน" (Beam)
        newMember.StructuralRole = AnalyticalStructuralRole.StructuralRoleBeam;

        // 4. (ออปชันเสริม) กำหนดหน้าตัดให้เส้นแกนนี้ (Section)
        // newMember.SectionType = yourFamilySymbolId;

        trans.Commit();
    }
}

3. การสร้างความสัมพันธ์ (Association) กลับไปที่โมเดล 3D จริง

สมมติว่าวิศวกรทำการวาดเสา 3D (Physical Element) ไว้แล้ว แต่ยังไม่มีเส้นแกน Analytical เราสามารถใช้โค้ดสร้างเส้นแกน แล้วเอาไป “ผูก” กับเสาต้นนั้นได้ครับ เมื่อเสาโดนขยับ โปรแกรมจะได้รู้ว่าสองตัวนี้คือของสิ่งเดียวกัน

using Autodesk.Revit.DB;
using Autodesk.Revit.DB.Structure;

public void AssociateAnalyticalToPhysical(Document doc, Element physicalCol, AnalyticalMember analyticalCol)
{
    // 1. เรียกใช้งาน Manager ที่ดูแลความสัมพันธ์
    var assocManager = AnalyticalToPhysicalAssociationManager.GetAnalyticalToPhysicalAssociationManager(doc);

    if (assocManager != null)
    {
        // 2. เช็กก่อนว่าเสา 3D นี้เคยผูกกับใครไว้หรือยัง
        if (!assocManager.HasAssociation(physicalCol.Id))
        {
            // เปิด Transaction ก่อนแก้ไขข้อมูล Association
            using (Transaction trans = new Transaction(doc, "ผูก Analytical กับ Physical"))
            {
                trans.Start();
                // 3. สั่งผูก (Add Association) เข้าด้วยกัน
                assocManager.AddAssociation(analyticalCol.Id, physicalCol.Id);
                trans.Commit();
            }
        }
    }
}

4. การจัดการ Analytical Nodes (จุดต่อโครงสร้าง)

โปรแกรมพวก SAP2000 หรือ ETABS จะใช้ Nodes ในการจับเส้นต่างๆ มาชนกันเพื่อส่งถ่ายโมเมนต์และแรงเฉือน การตรวจสอบว่าเส้นแกนต่างๆ ต่อชนจุดเดียวกัน (Node เดียวกัน) หรือไม่ เป็นสิ่งสำคัญมากในการทำโมเดลส่งไปรันให้ผ่าน

ในระบบใหม่ เมื่อคุณสร้าง AnalyticalMember ปลายทั้งสองข้างของมันจะไม่สร้าง Node ขึ้นมาให้โดยอัตโนมัติ (แต่โปรแกรมมีระบบ Auto-Detect ให้มองเห็นว่าเชื่อมกัน) อย่างไรก็ตาม เราสามารถดึง Node หรือบังคับสร้าง Node ออกมาเขียนข้อมูลเชิงลึก (เช่น ใส่ Support อิง Node) ได้ครับ

using Autodesk.Revit.DB;
using Autodesk.Revit.DB.Structure;
using Autodesk.Revit.UI;

public void CheckMemberNodes(AnalyticalMember member)
{
    // ดึงเส้นกราฟิกที่ซ่อนอยู่ภายใน
    Curve curve = member.GetCurve();

    // ดึงพิกัดจุดเริ่มต้น และจุดปลาย
    XYZ startPoint = curve.GetEndPoint(0);
    XYZ endPoint = curve.GetEndPoint(1);

    TaskDialog.Show("Nodes",
        $"Start: {startPoint.X}, {startPoint.Y}, {startPoint.Z}\n" +
        $"End: {endPoint.X}, {endPoint.Y}, {endPoint.Z}");
}