การสร้างก้อนวัตถุฟรีฟอร์ม (DirectShape)

ในโปรเจ็กต์วิศวกรรมโครงสร้างที่มีความซับซ้อนสูง (เช่น โครงสร้างหลังคาพาราเมตริก, จุดต่อรอยเชื่อมเหล็ก Steel Connections ที่มีรูปร่างแปลกประหลาด) การมานั่งสร้าง Family ทีละชิ้นอาจจะเสียเวลาและไม่คุ้มค่า

วิศวกรหลายคนจึงปั้นก้อนโมเดลเหล่านี้จากซอฟต์แวร์อื่น (เช่น Rhino, Grasshopper, หรือ Tekla) และคำถามคือ “เราจะเอาเส้นเรขาคณิต (Geometry) หรือก้อน Mesh เหล่านี้ โยนเข้าไปใน Revit ให้มันกลายเป็นชิ้นงานโครงสร้าง (เช่น กลายเป็นหมวดหมู่ Structural Framing) ได้อย่างไรโดยไม่ต้องไปนั่งเปิดสร้าง Family?”

คำตอบของเรื่องนี้คือ DirectShape ครับ!

---

1. DirectShape คืออะไร?

DirectShape ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อเก็บข้อมูล 3D Geometry จากภายนอกโดยเฉพาะครับ มันคือชิ้นงานประเภทหนึ่งที่ยอมให้เรายัดก้อน Solid หรือ Mesh ดิบๆ ลงไป และเราสามารถ “สวมหมวก Category” ให้มันได้ทันที เช่น “ก้อน Solid อันนี้ ฉันขอให้มันทำตัวเป็นเสาโครงสร้าง (StructuralColumns) นะ”

ข้อดีของการใช้ DirectShape:

1. ทำงานรวดเร็ว ไม่ต้องมีกระบวนการ Load Family ให้วุ่นวาย
2. ผูก Category โครงสร้างได้ ทำให้ไปโผล่ใน Schedule และถอดปริมาณ BOQ ร่วมกับเสาคานต้นอื่นๆ ได้ตามปกติ

---

2. การสร้าง Solid จากโค้ด

ก่อนจะสร้าง DirectShape เราต้องมีรูปทรง (Geometry) ก่อนครับ ถ้าเราไม่ได้นำเข้าโมเดลจากภายนอก เราสามารถใช้ API กลุ่ม GeometryCreationUtilities สร้างก้อน Solid ทรงเรขาคณิตพื้นฐานขึ้นมาสดๆ ในโค้ดได้เลย

การปั้นก้อน Solid ทรงกระบอก (Cylinder)

using System.Collections.Generic;
using Autodesk.Revit.DB;

public Solid CreateCylinderSolid(double radiusMeters, double heightMeters)
{
    // 1. สร้างเส้นโปรไฟล์วงกลมที่ฐาน
    double r = UnitUtils.ConvertToInternalUnits(radiusMeters, UnitTypeId.Meters);
    double h = UnitUtils.ConvertToInternalUnits(heightMeters, UnitTypeId.Meters);

    Arc circle = Arc.Create(new Plane(XYZ.BasisZ, XYZ.Zero), r, 0, 2 * Math.PI);

    // สร้าง Loop เส้นปิด 1 วง
    CurveLoop profileLoop = new CurveLoop();
    profileLoop.Append(circle);

    // 2. ใช้คำสั่ง Extrude ยืดแผ่นวงกลมนั้นขึ้นไปตามแกน Z เป็นระยะ h
    Solid cylinderSolid = GeometryCreationUtilities.CreateExtrusionGeometry(
        new List<CurveLoop> { profileLoop },
        XYZ.BasisZ,
        h
    );

    return cylinderSolid;
}

---

3. การสร้าง DirectShape ลงในโมเดล

เมื่อเรามีก้อน Solid ในมือแล้ว การเสกให้มันไปโผล่ในหน้าต่าง 3D ของ Revit ในฐานะ “คานโครงสร้าง (Structural Framing)” ทำได้ง่ายนิดเดียวครับ:

CreateDirectShapeCommand.cs

using System;
using System.Collections.Generic;
using Autodesk.Revit.Attributes;
using Autodesk.Revit.DB;
using Autodesk.Revit.UI;

namespace RevitToolkit;

[Transaction(TransactionMode.Manual)]
public class CreateDirectShapeCommand : IExternalCommand
{
    public Result Execute(ExternalCommandData commandData, ref string message, ElementSet elements)
    {
        Document doc = commandData.Application.ActiveUIDocument.Document;

        using (Transaction trans = new Transaction(doc, "สร้างชิ้นงาน DirectShape"))
        {
            trans.Start();

            try
            {
                // 1. เรียกฟังก์ชันสร้างก้อน Solid แบบโปรแกรมมิ่ง (เช่น รัศมี 0.5ม. สูง 3ม.)
                Solid mySolid = CreateCylinderSolid(0.5, 3.0);

                // นำก้อน Solid ยัดใส่ List (เพราะ DirectShape รับ Geometry ได้หลายชิ้นพร้อมกัน)
                IList<GeometryObject> geoList = new List<GeometryObject> { mySolid };

                // 2. กำหนด Category ให้วัตถุนี้ (สวมหมวกคานโครงสร้าง)
                ElementId categoryId = new ElementId(BuiltInCategory.OST_StructuralFraming);

                // 3. สร้าง DirectShape เปล่าๆ ขึ้นมาใน Document
                DirectShape ds = DirectShape.CreateElement(doc, categoryId);

                // 4. บรรจุเรขาคณิต (Geometry) ลงไปใน DirectShape
                ds.SetShape(geoList);

                // 5. ตั้งชื่อให้ผู้ใช้แยกแยะได้ง่ายใน Properties
                ds.Name = "Custom Steel Connection";

                trans.Commit();

                TaskDialog.Show("สำเร็จ", "สร้าง DirectShape หมวดหมู่คานสำเร็จแล้ว!");
                return Result.Succeeded;
            }
            catch (Exception ex)
            {
                trans.RollBack();
                message = ex.Message;
                return Result.Failed;
            }
        }
    }

    private Solid CreateCylinderSolid(double radius, double height)
    {
        // ... (โค้ดสร้าง Solid ตามหัวข้อด้านบน) ...
        double r = UnitUtils.ConvertToInternalUnits(radius, UnitTypeId.Meters);
        double h = UnitUtils.ConvertToInternalUnits(height, UnitTypeId.Meters);
        CurveLoop profileLoop = new CurveLoop();
        profileLoop.Append(Arc.Create(new Plane(XYZ.BasisZ, XYZ.Zero), r, 0, 2 * Math.PI));
        return GeometryCreationUtilities.CreateExtrusionGeometry(new List<CurveLoop> { profileLoop }, XYZ.BasisZ, h);
    }
}

ข้อจำกัดสำคัญของ DirectShape

วัตถุที่เกิดจาก DirectShape จะ ไม่เป็น Parametric นะครับ! หมายความว่าเมื่อสร้างเสร็จแล้ว ผู้ใช้งานหน้าเครื่องจะไม่สามารถดึงลูกศรยืดหดความยาว หรือเปลี่ยนขนาดรัศมีในช่อง Properties ได้เหมือนคานปกติ ถือเป็นก้อนโมเดลที่แข็งทื่อ (Static Model) ที่เหมาะกับงานนำเข้า (Import) หรือรูปทรงที่คำนวณระยะตายตัวมาเรียบร้อยแล้วเท่านั้นครับ!