บทที่ 4 เชื่อม ETABS

สองวิธีเชื่อม ETABS

วิธี	ใช้เมื่อ	Function
Attach (GetActiveObject)	เชื่อม ETABS ที่เปิดอยู่แล้ว	`comtypes.client.GetActiveObject(...)`
Create (CreateObject)	สร้าง ETABS instance ใหม่	`comtypes.client.CreateObject(...)`

ในงานจริง Attach ใช้บ่อยกว่า เพราะวิศวกรมักเปิด ETABS และโมเดลไว้แล้ว แล้วจึงรันสคริปต์ Python เพื่อดึงข้อมูล

วิธีที่ 1: Attach (แนะนำ)

เชื่อมกับ ETABS instance ที่เปิดอยู่:

import comtypes.client

# เชื่อมกับ ETABS ที่เปิดอยู่
# ProgID เดียวกันทุก version: "CSI.ETABS.API.ETABSObject"
etabs = comtypes.client.GetActiveObject("CSI.ETABS.API.ETABSObject")

# เข้าถึง SapModel (object หลักของโมเดล)
sap_model = etabs.SapModel

วิธีที่ 2: Create (สร้างใหม่)

สร้าง ETABS process ใหม่โดยไม่ต้องเปิดก่อน:

import comtypes.client

# สร้าง ETABS instance ใหม่ผ่าน ProgID
etabs = comtypes.client.CreateObject("CSI.ETABS.API.ETABSObject")

# เริ่ม ETABS application
etabs.ApplicationStart()

# เข้าถึง SapModel
sap_model = etabs.SapModel

# เปิดโมเดล
ret = sap_model.File.OpenFile(r"C:\Models\MyBuilding.EDB")

Error Handling ที่ควรมี

import comtypes.client
import gc

etabs = None
sap_model = None

try:
    etabs = comtypes.client.GetActiveObject("CSI.ETABS.API.ETABSObject")

    # ตรวจสอบว่า connect สำเร็จ
    if etabs is None:
        print("❌ ไม่สามารถเชื่อม ETABS ได้")
        print("   → ตรวจสอบว่า ETABS เปิดอยู่")
        exit(1)

    sap_model = etabs.SapModel

    if sap_model is None:
        print("❌ ไม่สามารถเข้าถึง SapModel ได้")
        print("   → ตรวจสอบว่าเปิดโมเดลใน ETABS แล้ว")
        exit(1)

    print("✅ เชื่อม ETABS สำเร็จ!")

    # ... ทำงานกับ API ต่อ ...

except OSError as e:
    print(f"❌ COM Error: {e}")
    print("   → ตรวจสอบว่า ETABS เปิดอยู่ และ comtypes ติดตั้งถูกต้อง")
except Exception as e:
    print(f"❌ Error: {e}")
finally:
    # Cleanup COM objects (รายละเอียดในบทที่ 8)
    if sap_model is not None:
        del sap_model
    if etabs is not None:
        del etabs
    gc.collect()

Helper Class: EtabsConnector

สำหรับโปรเจกต์ที่ใหญ่ขึ้น แนะนำสร้าง class แยกที่รองรับ with statement:

import comtypes.client
import gc


class EtabsConnector:
    """จัดการ connection และ lifecycle ของ ETABS COM objects
    ใช้กับ with statement เพื่อ auto-cleanup
    """

    def __init__(self):
        self.etabs = None
        self.sap_model = None

    def attach(self) -> bool:
        """เชื่อม ETABS ที่เปิดอยู่ return True ถ้าสำเร็จ"""
        try:
            self.etabs = comtypes.client.GetActiveObject(
                "CSI.ETABS.API.ETABSObject"
            )
            if self.etabs is None:
                return False

            self.sap_model = self.etabs.SapModel
            return self.sap_model is not None
        except OSError:
            return False

    def close(self):
        """Release COM objects"""
        if self.sap_model is not None:
            del self.sap_model
            self.sap_model = None
        if self.etabs is not None:
            del self.etabs
            self.etabs = None
        gc.collect()

    # Context Manager support
    def __enter__(self):
        if not self.attach():
            raise ConnectionError("ไม่สามารถเชื่อม ETABS ได้")
        return self

    def __exit__(self, exc_type, exc_val, exc_tb):
        self.close()
        return False  # ไม่ suppress exception

การใช้งานด้วย with:

with EtabsConnector() as conn:
    # ใช้งาน conn.sap_model ตามปกติ
    path = conn.sap_model.GetModelFilename()
    print(f"Model: {path}")

# ← close() เรียกอัตโนมัติเมื่อออกจาก with block

ตรวจสอบว่า Connect สำเร็จ

หลัง connect แล้ว ทดสอบด้วยการอ่านข้อมูลง่ายๆ:

# ทดสอบอ่านชื่อไฟล์
model_file = sap_model.GetModelFilename()
print(f"📁 Model: {model_file}")

# ทดสอบอ่าน units ปัจจุบัน
units = sap_model.GetPresentUnits()
print(f"📐 Units: {units}")

Expected output:

📁 Model: C:\Models\MyBuilding.EDB
📐 Units: 6