พื้นฐานการสร้างโมเดล (Modeling Basics)

การเริ่มโมเดลใหม่ (New Model)

เริ่มต้นโครงสร้างใหม่ด้วยการไปที่ File > New Model (หรือกด Ctrl+N) หน้าต่าง Model Initialization จะปรากฏขึ้น:

1. เลือก Use Built-in Settings With:
2. ตั้งค่าหน่วยและมาตรฐานการออกแบบ:
   • Display Units: Metric MKS (แนะนำสำหรับไทย -> หน่วย kg, meter)
   • Steel Section Database: AISC14 หรือ Eurocode
   • Steel Design Code: AISC 360-16 / Eurocode 3
   • Concrete Design Code: ACI 318-19 / Eurocode 2
3. กด OK

---

ระบบพิกัดและเส้น Grid (Grid Systems)

หลังจากกด OK จะพบหน้าต่าง New Model Quick Templates:

Grid Dimensions (สำหรับแปลน)

• Number of Grid Lines: จำนวนเส้นกริดในแกน X และ Y
• Grid Spacing (Uniform): ระยะห่างระหว่างเส้นกริด (ถ้าเสาห่างเท่ากันหมด)
• Custom Grid Spacing: เลือก Edit Grid Data… หากระยะห่างเสาไม่เท่ากัน (นิยมใช้ตัวนี้)

Tipสำหรับตึกสูง: ควรวาง Grid ให้ครอบคลุมตำแหน่ง Core Wall และเสาทุกต้น เพื่อความสะดวกในการวาดและอ่านผล

---

การกำหนดชั้นอาคาร (Story Data)

Story Dimensions

• Number of Stories: จำนวนชั้นทั้งหมด
• Typical Story Height: ความสูงชั้นมาตรฐาน (เช่น 3.00 - 3.50 ม.)
• Bottom Story Height: ความสูงชั้นล่างสุด (อาจสูงกว่าชั้นอื่นเพราะมี Lobby)

Custom Story Data (สำคัญ)

คลิก Edit Story Data… เพื่อตั้งค่าละเอียด:

• Label: ชื่อชั้น (เช่น 1F, 2F, 3F, …, Roof)
• Height/Elevation: ระดับความสูงจริง
• Master Story: กำหนดชั้นต้นแบบ (เช่น ให้ชั้น 3F เป็น Master)
• Similar To: สั่งให้ชั้นอื่นๆ (4F-10F) อ้างอิงชั้น Master (เมื่อแก้ไข Master ชั้นอื่นจะแก้ตามทันที ช่วยลดเวลาทำงานมหาศาลสำหรับตึกสูง)

เลือก Grid Only แล้วกด OK เพื่อเริ่มเข้าสู่หน้าจอทำงาน

---

การกำหนดวัสดุ (Material Properties)

ไปที่เมนู Define > Material Properties เพื่อเตรียมวัสดุที่จะใช้

[!CAUTION] สำคัญมาก! ตรวจสอบหน่วยก่อนกรอกตัวเลข ให้มองที่มุมขวาล่างของหน้าจอว่าหน่วยเป็น Metric MKS หรือไม่

• ถ้าเห็น lb/ft หรือ kip-in ให้เปลี่ยนเป็น kg-m หรือ Ton-m ก่อน
• ห้ามกรอกเลข 2400 ในช่องที่หน่วยเป็น lb/ft³ เด็ดขาด! (เพราะคอนกรีตจะหนักมหาศาล)

1. คอนกรีต (Concrete)

1. คลิก Add New Material
2. เลือก Region: User, Material Type: Concrete
3. ตั้งชื่อ (เช่น C35 หรือ Conc240ksc)
4. Weight per unit volume: 2400 kg/m³ (หรือ 23.54 kN/m³)
5. Modulus of Elasticity (E): คำนวณตามสูตร (เช่น $4700\sqrt{f’c}$) หรือใช้ค่ามาตรฐาน
6. Design Property (f’c): กำลังอัดของคอนกรีตทรงกระบอก (Cylinder) หน่วย MPa

   Note: ถ้าใช้ fc’ แบบ Cube (รูปลูกบาศก์) ต้องแปลงเป็น Cylinder ก่อน (คูณด้วย ~0.83)

2. เหล็กเสริม (Rebar)

1. คลิก Add New Material, เลือก Type: Rebar
2. ตั้งชื่อ (เช่น SD40 หรือ DB-SD40)
3. Design Property (Fy, Fu):
   • SD40: Minimum Yield (Fy) = 400 MPa, Tensile (Fu) = 570 MPa
   • SD50: ใช้สำหรับตึกสูงเพื่อลดขนาดหน้าตัดเสา

3. เหล็กรูปพรรณ (Steel) - ถ้ามี

ใช้ Type: Steel และเลือกเกรดตามมาตรฐาน (เช่น A36, A572 Gr.50)

---

---

✍️ Tutorial: ลองทำตาม (Workshop)

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน เรามาลองสร้างโปรเจกต์ “คอนโดมิเนียมสูง 30 ชั้น” ไปพร้อมๆ กันครับ

1. เริ่มต้นโครงการ (Start New Model)

1. คลิกเมนู File > New Model (หรือกด Ctrl+N)
2. ในหน้าต่าง Model Initialization เลือก Use Built-in Settings With:
   • Display Units: เลือก Metric MKS (สำคัญ! เพื่อให้หน่วยเป็น kg/m)
   • Steel Section Database: เลือก AISC14
   • Steel Design Code: เลือก AISC 360-16
   • Concrete Design Code: เลือก ACI 318-19
3. กดปุ่ม OK

2. ตั้งค่า Grid และ Story (Templates)

หน้าต่าง New Model Quick Templates จะเด้งขึ้นมา:

A. Grid Dimensions (เสา):

• Number of Grid Lines X: ใส่ 6
• Number of Grid Lines Y: ใส่ 4
• Spacing X: ใส่ 6.0
• Spacing Y: ใส่ 6.0

B. Story Dimensions (ชั้น):

• Number of Stories: ใส่ 30
• Typical Story Height: ใส่ 3.0
• Bottom Story Height: ใส่ 4.0

C. Custom Story Data (แก้ไขชั้น Master):

1. คลิกปุ่ม Edit Story Data…
2. ในตาราง ให้แก้ชั้น Story30 (บนสุด):
   • ช่อง Master Story เปลี่ยนเป็น Yes
3. แก้ชั้น Story2 ถึง Story29:
   • ช่อง Similar To เลือกเป็น Story30
4. กด OK (เพื่อปิดหน้าต่าง Story Data)

D. Finish:

• คลิกเลือกปุ่ม Grid Only (ด้านซ้ายล่าง)
• กด OK (หน้าจอจะตัดเข้าสู่พื้นที่ทำงาน)

3. สร้างวัสดุ (Define Materials)

ไปที่เมนู Define > Material Properties:

A. คอนกรีต C35:

1. คลิก Add New Material -> เลือก User / Concrete -> กด OK
2. Material Name: แก้เป็น C35
3. Weight per unit vol: ใส่ 2400 (ตรวจสอบหน่วยหลังช่องต้องเป็น kgf/m³)
4. Modulus (E): ให้สังเกตหน่วยด้านหลัง
   • ถ้าเป็น kgf/mm²: ให้ใส่ 2780 (หรือ 278,000 หาร 100)
   • ถ้าเป็น ksc: ให้ใส่ 278000
   • Tip: พิมพ์ 278000 ksc ลงในช่องได้เลย โปรแกรมจะแปลงค่าที่ถูกต้องตามหน่วยปัจจุบันให้เอง
5. Design Property (fc’): สังเกตหน่วย
   • ถ้าเป็น kgf/mm²: ให้ใส่ 3.5
   • ถ้าเป็น ksc: ให้ใส่ 350
   • กด OK สองครั้ง

B. เหล็กเสริม SD40:

1. คลิก Add New Material -> เลือก User / Rebar -> กด OK
2. Material Name: แก้เป็น SD40
3. Design Property (Fy, Fu): สังเกตหน่วย
   • ถ้าเป็น kgf/mm²:
     • Fy = 40
     • Fu = 57
   • ถ้าเป็น ksc:
     • Fy = 4000
     • Fu = 5700
   • กด OK

ในบทต่อไป เราจะใช้วัสดุและ Grid นี้ในการขึ้นโมเดลครับ